Geschiedenis van drie kerkgebouwen voor één geloofsgemeenschap

In het begin van de twintigste eeuw breidde Amsterdam zich uit met woningbouw in de Indische Buurt. Hier gingen veel katholieken wonen en hun kerken de Bonifatius aan het Kastanjeplein en de Annakerk op Wittenburg konden de toeloop niet aan.

Op 25 maart 1914 werd dan ook op de hoek van de Borneostraat en Sumatrastraat de hulpkerk Gerardus Majella, nu Bavohuis genoemd, geopend in afwachting van nieuwbouw. In ruim tien jaar vervijfvoudigde door de nieuwe woningen in de buurt het aantal parochianen tot bijna 10.000. Op 8 december 1926 werd dan ook de Gerardus Majellakerk van architect Jan Stuyt (nu NEDPHO-koepel) aan het Ambonplein ingezegend. Naast de pastorie was er een complex aan gebouwen (“Het Roomse Blok”) zoals twee scholen en een zusterhuis.

Sinds de jaren zestig nam ook in Amsterdam Oost het aantal parochianen en kerkbezoekers af. De kerk aan het Ambonplein werd te groot en in 1992 is de nieuwe Gerardus Majellakerk van de architecten Peters en Boogers aan de Zeeburgerdijk ingezegend. Dit gebouw is beter toegesneden op de veel kleinere geloofsgemeenschap.

Vanaf het begin tot in de zeventiger jaren van de vorige eeuw getuigde de Gerardus parochie met talloze verenigingen van een “rijk” Rooms leven, zoals de H. Familie, de Sint Jozefsgezellen, de Mariacongregatie, speeltuinvereniging, de Lidwinacongregatie, Katholieke Arbeidersvrouwen, Don Boscohuis en een aantal scholen. De ontzuiling en ontkerkelijking zorgden voor een krimp in het aantal parochianen van 11.500 in 1950 tot een kleine gemeenschap met op zondag 50/60 kerkgangers in 2019.

In het onopvallende gebouw op de hoek Zeeburgerdijk/Lombokstraat gebruiken parochianen de kerk nu dagelijks voor zingen, secretariaat van de ABG-parochie, de donderdagmiddag groep, bidden in een gebedsgroepen en de zondagsvieringen. De alom katholieke aanwezigheid in deze multireligieuze en multi-ethnische Indische buurt is echter verdwenen.

Het Maarschalkerweerd-orgel uit 1890 komt oorspronkelijk uit Maurik. Tijdens de tweede wereldoorlog werd het daar zwaar beschadigd in een kerk die door een dijkdoorbraak ook nog eens onder water kwam te staan. Geld om te restaureren had de kleine parochie toen niet. In 1965 was de staat van het orgel erg slecht en verkocht Maurik het aan Uden. Daar stond het voor kerkdiensten in een sportzaal.. In 1990 was het orgel in deplorabele toestand en zwaar verminkt. Via de katholieke orgelraad kocht de Gerardus-parochie het voor haar nieuwe kerkgebouw in 1992 op.

De firma Adema Schreurs restaureerde het met zeventien niet sprekende frontpijpen, ook van Maarschalkerweerd, uit een gesloopte kerk in Hazerswoude. De firma Kneppers maakte de geheel nieuwe eikenhouten nieuwe kast.