ReportGerardus Majellakerk
History of three church buildings for one faith community
Automatic translation, independently checked · Geschiedenis van drie kerkgebouwen voor één geloofsgemeenschap
At the beginning of the twentieth century, Amsterdam expanded with housing construction in the Indische Buurt. Many Catholics went to live here, and their churches, the Bonifatius on Kastanjeplein and the Annakerk on Wittenburg, could not cope with the influx.
On 25 March 1914, the auxiliary church Gerardus Majella, now called the Bavohuis, was opened on the corner of Borneostraat and Sumatrastraat in anticipation of new construction. In just over ten years, the number of parishioners increased fivefold to nearly 10,000 due to the new houses in the neighbourhood. On 8 December 1926, the Gerardus Majellakerk by architect Jan Stuyt (now the NEDPHO dome) on Ambonplein was consecrated. Next to the presbytery there was a complex of buildings (“Het Roomse Blok”) such as two schools and a convent.
From the 1960s onwards, the number of parishioners and churchgoers in Amsterdam Oost also declined. The church on Ambonplein became too large, and in 1992 the new Gerardus Majellakerk by the architects Peters and Boogers on Zeeburgerdijk was consecrated. This building is better suited to the much smaller faith community.
From the beginning until the 1970s of the last century, the Gerardus parish bore witness, with countless associations, to a “rich” Roman Catholic life, such as the Holy Family, the Sint Jozefsgezellen, the Mariacongregatie, the playground association, the Lidwinacongregatie, Catholic Working Women, the Don Boscohuis and a number of schools. Depillarisation and secularisation caused a shrinkage in the number of parishioners from 11,500 in 1950 to a small community with 50/60 churchgoers on a Sunday in 2019.
In the unremarkable building on the corner of Zeeburgerdijk/Lombokstraat, parishioners now use the church daily for singing, the secretariat of the ABG parish, the Thursday afternoon group, prayer in prayer groups, and the Sunday celebrations. The all-pervading Catholic presence in this multireligious and multi-ethnic Indische neighbourhood has, however, disappeared.
The Maarschalkerweerd organ from 1890 originally comes from Maurik. During the Second World War it was severely damaged there in a church that was also flooded as a result of a dike breach. The small parish had no money to restore it at the time. In 1965 the condition of the organ was very poor, and Maurik sold it to Uden. There it stood for church services in a sports hall.. In 1990 the organ was in a deplorable state and badly mutilated. Through the Catholic organ council, the Gerardus parish bought it in 1992 for its new church building.
The firm of Adema Schreurs restored it with seventeen non-speaking front pipes, also by Maarschalkerweerd, from a demolished church in Hazerswoude. The firm of Kneppers made the entirely new oak case.
Original text · Dutch
Geschiedenis van drie kerkgebouwen voor één geloofsgemeenschap
In het begin van de twintigste eeuw breidde Amsterdam zich uit met woningbouw in de Indische Buurt. Hier gingen veel katholieken wonen en hun kerken de Bonifatius aan het Kastanjeplein en de Annakerk op Wittenburg konden de toeloop niet aan.
Op 25 maart 1914 werd dan ook op de hoek van de Borneostraat en Sumatrastraat de hulpkerk Gerardus Majella, nu Bavohuis genoemd, geopend in afwachting van nieuwbouw. In ruim tien jaar vervijfvoudigde door de nieuwe woningen in de buurt het aantal parochianen tot bijna 10.000. Op 8 december 1926 werd dan ook de Gerardus Majellakerk van architect Jan Stuyt (nu NEDPHO-koepel) aan het Ambonplein ingezegend. Naast de pastorie was er een complex aan gebouwen (“Het Roomse Blok”) zoals twee scholen en een zusterhuis.
Sinds de jaren zestig nam ook in Amsterdam Oost het aantal parochianen en kerkbezoekers af. De kerk aan het Ambonplein werd te groot en in 1992 is de nieuwe Gerardus Majellakerk van de architecten Peters en Boogers aan de Zeeburgerdijk ingezegend. Dit gebouw is beter toegesneden op de veel kleinere geloofsgemeenschap.
Vanaf het begin tot in de zeventiger jaren van de vorige eeuw getuigde de Gerardus parochie met talloze verenigingen van een “rijk” Rooms leven, zoals de H. Familie, de Sint Jozefsgezellen, de Mariacongregatie, speeltuinvereniging, de Lidwinacongregatie, Katholieke Arbeidersvrouwen, Don Boscohuis en een aantal scholen. De ontzuiling en ontkerkelijking zorgden voor een krimp in het aantal parochianen van 11.500 in 1950 tot een kleine gemeenschap met op zondag 50/60 kerkgangers in 2019.
In het onopvallende gebouw op de hoek Zeeburgerdijk/Lombokstraat gebruiken parochianen de kerk nu dagelijks voor zingen, secretariaat van de ABG-parochie, de donderdagmiddag groep, bidden in een gebedsgroepen en de zondagsvieringen. De alom katholieke aanwezigheid in deze multireligieuze en multi-ethnische Indische buurt is echter verdwenen.
Het Maarschalkerweerd-orgel uit 1890 komt oorspronkelijk uit Maurik. Tijdens de tweede wereldoorlog werd het daar zwaar beschadigd in een kerk die door een dijkdoorbraak ook nog eens onder water kwam te staan. Geld om te restaureren had de kleine parochie toen niet. In 1965 was de staat van het orgel erg slecht en verkocht Maurik het aan Uden. Daar stond het voor kerkdiensten in een sportzaal.. In 1990 was het orgel in deplorabele toestand en zwaar verminkt. Via de katholieke orgelraad kocht de Gerardus-parochie het voor haar nieuwe kerkgebouw in 1992 op.
De firma Adema Schreurs restaureerde het met zeventien niet sprekende frontpijpen, ook van Maarschalkerweerd, uit een gesloopte kerk in Hazerswoude. De firma Kneppers maakte de geheel nieuwe eikenhouten nieuwe kast.
Open the PDF · p. 1 ↗From: bulletin
Full text, reproduced with the parish’s permission. (PDF, 3 pages)