20e zondag door het jaar, jaar C

Beste broeders en zusters, hoe kunnen we het best de uitroep van Jezus verstaan: 'Ik ben gekomen om vuur op de aarde te brengen'? Of zijn profetie dat Hij verdeeldheid zal brengen? Er is immers al zoveel verdeeldheid in onze wereld. Er zijn oorlogen, er is onenigheid tussen mensen. Zelfs kerkelijke gemeenschappen zijn het niet altijd met elkaar eens.

Het evangelie van vandaag gaat niet over de verdeeldheid die overal ter wereld bestaat. Jezus zegt niet dat Hij mensen tegen elkaar opzet. Wat Jezus zegt, betreft de verdeeldheid die ontstaat omdat mensen van mening verschillen over wie Jezus werkelijk is. En die verdeeldheid leidt niet alleen tot conflicten tussen mensen, in families. De geschiedenis heeft perioden gekend waarin landen verdeeld werden door godsdienstconflicten, altijd verweven met de politiek. Ook vandaag, zoals in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne, spelen diaerente godsdienstige opvattingen een rol, al blijft het ook hier in de eerste plaats een kwestie van politieke en militaire beslissingen. De vraag van de godsdienstvrijheid is in vele landen een belangrijke, ook in het onze. Hoeveel ruimte krijgt een moskee? Hoe staat het met de bouw van kerken in landen in het Midden-Oosten of het Verre Oosten? Waar blijft de verdraagzaamheid om elkaars godsdienst te respecteren, zoals het Tweede Vaticaans Concilie dat zo duidelijk heeft bepleit?

In het evangelie van vandaag voorzegt Jezus dat deze dingen zullen gebeuren, dat het aanvaarden of verwerpen van zijn Naam tot strijd en verdeeldheid zal leiden. En wanneer we dat om ons heen zien gebeuren, is het goed om eerst onszelf te onderzoeken. Zijn wij, als christenen, eensgezind? Blijven wij elkaar vergeven bij een diaerentie van inzicht, of escaleren wij het conflict? En hoe staan wij tegenover mensen met een diaerente godsdienst, of zonder godsdienst, of met een sluimerende godsdienst? Ook wij kunnen vervuld worden van het vuur van Jezus.

Wat bedoelt Jezus eigenlijk wanneer Hij zegt dat Hij gekomen is om vuur te brengen? Wij zien vuur als iets bedreigends, iets dat kan vernietigen.

Wij hoeven maar te denken aan de bosbranden die op vele plaatsen in Zuid-Europa en elders in de wereld woeden.

Er zijn nog twee andere betekenissen van vuur. Ten eerste wordt in het boek Maleachi uit het Oude Testament God beschreven als het vuur van een edelsmid die het volk van zijn ongerechtigheid zal zuiveren. Het vuur van een edelsmid is een vuur waarin materiaal, zoals zilver, wordt geplaatst om alle onzuiverheden te reinigen en weg te branden, zodat het zuiver zilver wordt. Zo kan het zuiverende vuur dat Jezus is komen brengen, mensen omvormen tot nieuwe mensen, die bepaalde zonden afzweren en geleidelijk mensen worden met een groot hart voor velen. Mensen die voortdurend de nabijheid van Jezus zoeken in het gebed en in de sacramenten en trachten zijn evangelie van eenvoud, genezing en samenhorigheid in de praktijk te brengen. Dit betekent niet dat de diaerenties tussen mensen ontkend hoeven te worden. Maar door zorgvuldig naar elkaar te luisteren, kunnen wij een betere toekomst opbouwen.

Er is nog een ander vuur, en dat is het vuur van de heilige Geest. Dit vuur symboliseert de kracht waarmee de heilige Geest verandering teweegbrengt. De vruchten van de heilige Geest worden genoemd in de brief van de heilige Paulus aan de Galaten: liefde, vreugde, vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid, trouw, zachtmoedigheid en zelfbeheersing. Op de morgen van Pinksteren verscheen aan de discipelen iets als tongen van vuur, die hen vervulden met de heilige Geest en hen in staat stelden in vreemde talen te spreken die mensen konden verstaan. Wij mogen dat vuur niet doven, de gaven van profetie en geestdrift, zoals de heilige Paulus schreef aan de christenen van Tessalonika. Dat geldt vandaag nog voor ons, broeders en zusters. Moge de heilige Geest onze harten doen ontvlammen voor de missie van Jezus. Amen.