1e zondag van de Veertigdagentijd, Jaar C, Xaveriuskerk

Beste broeders en zusters, we hoorden in de eerste lezing dat God het Joodse volk bevrijdde uit Egypte, waar zij als slaven moesten werken. De Heer gaf hun hun vrijheid terug. Als antwoord daarop zegt Mozes dat het volk van God tot God moet komen, zich voor Hem moet neerbuigen en Hem de eerstelingen van het land moet aanbieden. In feite is dat precies wat wij hier doen wanneer wij samenkomen om de eucharistie te vieren. Alles mogen wij voor Hem neerleggen: onze zorgen over de situatie in de wereld, de oorlog in Oekraïne of in het Midden-Oosten, onze eigen zorgen en onze smeekbeden om verlossing uit deze situaties. Maar ook de dingen waar wij dankbaar voor zijn in ons leven: onze families en vrienden, de vrede in onze streken, het werk dat wij voor Hem mogen doen.

In het Evangelie hoorden wij hoe Jezus drie keer door de duivel verzocht wordt om kwaad te doen. Hier is het overduidelijk dat het de duivel is die dat doet. Maar vaak is hetlistiger, zoals bij de slang met Adam en Eva. Van het allerprilste begin van de schepping af wordt de mens geconfronteerd met het kwaad in deze wereld. Menschen misbruiken hun macht. In het afgelopen decennium zien wij dat er in Europa opnieuw mensenrechtschendingen plaatsvinden, met name de vrijheid van meningsuiting in Rusland en het recht om veilig te leven in Oekraïne. De vraag is altijd: wijzen wij het af, of gaan wij ermee mee?

In het Evangelie brengt de duivel Jezus bovenop de tempelpoort en zegt tot Hem: ‘als Gij de Zoon van God zijt, werp U dan naar beneden: de engelen zullen U opvangen’. Hier vraagt de duivel Jezus eigenlijk of Hij zal opgeven, of Hij Zichzelf zal vernietigen. Helaas zien wij dit maar al te vaak: mensen die zichzelf en anderen schade toebrengen door te ver te gaan, of het nu is door drinken of drugs, door conflicten uit te lokken in relaties, door vriendschap en liefde op het spel te zetten. Daarom zegt Jezus: ‘Gij zult de Heer uw God niet op de proef stellen’. God, die liefde is, heeft ons de vrijheid gegeven, maar wij moeten die vrijheid op een goede manier gebruiken.

De Veertigdagentijd is een tijd van bezinning en gebed, van matigheid en werken van barmhartigheid. Wij kunnen kijken hoe wijzelf, op onze eigen manier, kunnen bijdragen aan meer gerechtigheid in onze wereld, bijvoorbeeld door aandacht te hebben voor mensen die ziek of eenzaam zijn, of die door andere kwaden worden belast.

Zoals Jezus in de woestijn worden wij dagelijks blootgesteld aan allerlei verleidingen. Hoe moeilijk is het bijvoorbeeld om in deze wereld vooruit te komen zonder daarbij onze handen vuil te maken? Maar ook in kleine dingen, in de omgang met mensen: hoe groot zou de verzoeking kunnen zijn om onszelf te verheffen met de woorden die wij spreken en de ander in de schaduw te stellen? Wij zullen van tijd tot tijd fouten maken, dat is onvermijdelijk. Dat is nu eenmaal inherent aan onze zwakke menselijke natuur. Toch mogen wij, zelfs met onze fouten, het bij onze lieve Heer nog goed maken. Als wij het maar voor Hem neerleggen. Dit betekent natuurlijk wel dat wij eerst onze fouten moeten toegeven. In dit jubeljaar zijn daar verschillende mogelijkheden voor: sommigen gaan op bedevaart naar Rome of naar de Kathedraal van Haarlem, de Cokathedraal van Amsterdam of een van de andere jubelplaatsen in ons bisdom, of hier in onze kerk, waar ook gelegenheid zal zijn voor biecht en aanbidding.

Beste broeders en zusters, wij zijn niet altijd volmaakt: geen van ons is dat. Daarom komen wij hier: om ons voor God neer te buigen. Omdat wij beseffen dat wij gewoon gewone mensen zijn. En dat wij afhankelijk zijn van de goedheid van God. Daarvoor zijn deze veertig dagen: om ons dat weer voor ogen te stellen. Toch mogen wij ervan verzekerd zijn: als wij ons hart voor God openstellen, staat Hij klaar om ons alles te geven wat wij nodig hebben. Amen.