Tweede Pinksterdag: Maria, Moeder van de Kerk

In 2018 maakte het Vaticaan bekend dat Pinkstermaandag voortaan is toegewijd aan de Heilige Maagd Maria, Moeder van de Kerk. Het is een verplichte gedachtenis. Op plekken waar Tweede Pinksterdag altijd al werd gevierd, zoals in Nederland, kan de liturgie blijven zoals het was. Maar de viering van de verplichte gedachtenis verdient wel de voorkeur.

Maria, Moeder van de Kerk?

In het Evangelie van Johannes valt het begin van de kerk bij de kruisdood van Jezus: ‘ Toen Jezus zijn moeder zag en naast haar de leerling die Hij liefhad, zei Hij tot zijn moeder: “Vrouw, zie daar uw zoon.” Vervolgens zei Hij tot de leerling: “Zie daar uw moeder.”’ (Joh. 19, 26-27).

Je kunt zeggen dat de leerling alle mensen vertegenwoordigt. En dat Jezus zijn moeder dus liet aan ons allen. Pas nadat dat was gezegd wist hij dat ‘nu alles volbracht was’ (Joh. 19, 28). En daarna gaf hij de Geest. Hij stierf, maar gaf ook zijn Geest aan ons. Aan zijn moeder, de leerling en aan ons allemaal.

In het bijbelboek Handelingen van de Apostelen is te lezen hoe het na de Hemelvaart van Jezus verder ging met de leerlingen: ‘Zij allen bleven eensgezind volharden in gebed samen met de vrouwen, met Maria, de moeder van Jezus, en met zijn broeders.’ (Hand. 2,14).

En dan op Pinksteren waren allen weer bijeen op dezelfde plaats en ‘Zij werden allen vervuld van de heilige Geest en begonnen in vreemde talen te spreken, naargelang de Geest hun te vertolken gaf.’ (Hand. 2, 4)

Ook Pinksteren wordt gezien als begin van de kerk. Jezus was ten Hemel gevaren en de leerlingen kregen met Pinksteren de Geest en begonnen in alle talen te verkondigen. Maria was daar dus bij. En ze bezochten dagelijks ‘trouw en eensgezind de tempel, braken het brood in een 1 of ander huis, genoten samen hun voedsel in blijdschap en eenvoud van het hart, loofden God en stonden bij het hele volk in de gunst.’ (Hand. 2, 46-47).

De titel was al eerder gebruikt door de pausen Benedictus XIV (18e eeuw) en Leo XIII (19e eeuw). Maar in 1964, aan het eind van de derde periode van het Tweede Vaticaans Concilie riep paus Paulus VI Maria uit tot Moeder van de Kerk. Hij wees op de nauwe banden van onze hemelse moeder met het menselijke geslacht. Maria is net als wij ‘dochter van Adam en dus ook onze zuster op grond van de gedeelde menselijke natuur.’

En nu is Maria dan officieel Moeder van de Kerk geworden. Prachtig beeld. En een mooie uitdaging voor iedereen om dat beeld steeds voor ogen te houden. Ons te laten inspireren door haar kracht, haar wijsheid en haar zorgzaamheid.