4e zondag, jr. A, Xaveriuskerk

Broeders en zusters, waar zou Paulus aan hebben gedacht toen hij schreef: wat voor de wereld dwaas is, of zwak, of van geringe afkomst, heeft God juist uitverkoren? Hij dacht in de eerste plaats aan de Korintiërs, aan wie hij de brief schreef. Zij streefden wijsheid na, maar ze handelden er niet naar. Er waren onderlinge ruzies binnen de christengemeenschap over wie ze moesten volgen als leider. Maar waar het Paulus eigenlijk om gaat als hij zijn brief schrijft, is om Christus te verkondigen. Dat Christus aan het kruis stierf, lijkt voor veel mensen een dwaasheid te zijn, maar het is juist een kracht van God voor hen die gered worden, voor ons. God nam in Jezus de menselijke zwakheid aan. Zijn ouders Maria en Jozef leidden een heel eenvoudig leven, in die zin was Jezus’ afkomst niet uit een rijke familie. Toch is Hij degene die ons redt, uit de zonde. In het evangelie van vandaag reikt Hij ons met de zaligsprekingen een perspectief aan waarnaar we kunnen leven in het alledaagse, met uitzicht op de hemel.

De eerste vier zaligsprekingen drukken uit dat wij als gelovigen afhankelijk zijn van Gods genade. Met de uitdrukking ‘arm van geest’ wordt vooral een houding bedoeld van eenvoud en nederigheid, van ‘ja’ zeggen tegen datgene wat de Heer van ons vraagt, net zoals Maria dat deed. Zij zal ook veel verdriet gehad hebben, toen zij haar Zoon zag sterven aan het kruis. Maar tegelijkertijd was ze vervuld van hoop, omdat Hij gezegd had dat Hij verheerlijkt zou worden. Dit gebeurde inderdaad, door zijn verrijzenis en hemelvaart.

De zachtmoedigen zullen het land bezitten, zo luidt de volgende zaligspreking, ook al is er soms strijd nodig om je land te verdedigen, zoals in Oekraïne. Er zijn anderen die hongeren en dorsten naar gerechtigheid. We kunnen denken aan de zusters van Moeder Teresa of aan de Sant’ Egidiogemeenschap in de Mozes en Aaronkerk, die zorg hebben voor de daklozen en de armen in deze stad.

De volgende vier zaligsprekingen betreffen diverse aspecten van menselijke gerechtigheid, als antwoord op de gerechtigheid van God. Diegenen die barmhartig zijn, die goed zijn voor anderen, die zullen ook zelf barmhartigheid ondervinden. Diegenen die hun hart zuiver houden en niet meegaan in de verleidingen van deze wereld, zij ontvangen een zegen van de Heer, namelijk in het gelukzalige aanschouwen van onze God, die liefde is. En diegenen die de vrede bevorderen, door conflicten tegen te gaan, door te leven zonder ongerechtigheid, die zijn als betrouwbare leden van Gods familie, als ‘kinderen van God.’ Tenslotte zijn diegenen zalig die te leiden hebben van vervolgingen omwille van de gerechtigheid. Zij die onterecht worden beschuldigd of tegengewerkt. Aan hen behoort het Rijk der hemelen, net zoals aan de armen van geest in de eerste zaligspreking. Dit toebehoren is een reden om je te verheugen, ondanks de moeilijkheden die we hier op aarde ondervinden.

De profeet Sefanja, die we hoorden in de eerste lezing, raadt ons hierbij aan om de gerechtigheid te blijven zoeken, de waarheid en de bescheidenheid. Hij was een profeet in de zevende eeuw voor Christus. Na Jesaja en Micha was er driekwart eeuw geen profetische stem gehoord en toen kwam Sefanja. Hij profeteerde dat de Heer zich tegen hoogmoed zal keren en dat er een nieuw volk zal komen dat nederig zal zijn en dat verzekerd zal zijn van voedsel, rust en veiligheid. Dit is uiteraard geen reden om rustig achterover te leunen. Er is nog altijd veel onrecht in onze wereld en er worden onwaarheden verteld. We kunnen in gebed vragen aan God hoe wij ons steentje kunnen bijdragen aan meer rechtvaardigheid en waarheid in onze wereld en er dan naar handelen. God heeft ons in Jezus de komst van de Geest, de Helper beloofd, die ons in alles zal bijstaan, wanneer wij Gods wil trachten te volbrengen. Amen.