ReflexiónBegijnhofkapel
La Iglesia católica y la esclavitud: Bartolomé de las Casas (1484-1566)
Traducción automática, verificada de forma independiente · De katholieke kerk en slavernij: Bartolomé de las Casas (1484-1566)
Bartolomé de las Casas defendió en el siglo XVI a la población indígena de América del Sur y Central. En 2002 la Iglesia abrió su proceso de beatificación.
Su padre y tres tíos partieron en 1493 con Colón en su segundo viaje hacia el Occidente. Fueron a la isla de La Española, que hoy es Haití y la República Dominicana. Bartolomé mismo fue por primera vez en 1502.
La dominación española fue cruel y muy violenta contra los pueblos indígenas. La esclavitud, el hambre y las enfermedades europeas resultaron fatales para la población; los arahuacos, taínos, caribes y otros fueron diezmados.
Bartolomé comenzó como propietario de tierras y al principio luchó contra los taínos. Pero cambió de opinión cuando se vio confrontado con las crueldades.
En 1507 fue ordenado sacerdote en Roma. Tras su regreso a La Española fue pastor de los españoles de allí. Le iba bien, adquiría cada vez más posesiones y también tenía una hacienda y personas esclavizadas.
Mientras tanto, en 1511 habían llegado dominicos a la isla. Fundaron un monasterio y arremetieron contra los españoles por su mal trato a los habitantes originales. También Bartolomé recibió una reprimenda cuando fue a confesarse con un dominico; no recibió la absolución mientras siguiera explotando a su gente.
Unos meses después Las Casas liberó a las personas y viajó a España. Allí buscó contacto con la corte. Habló allí sobre la población original. También escribió informes sobre su terrible destino y abogó por una mejora.
Después de algunos años encontró acogida en Carlos V. Pero entonces también cometió un error del que más tarde se arrepentiría mucho. En su celo por hacer el bien a los habitantes originales, que con bastante frecuencia morían de agotamiento, propuso traer personas esclavizadas de África. Más tarde escribió que no sabía si ese error le sería perdonado en el Juicio Final.
A los 38 años entró con los dominicos en Santo Domingo.
1537 fue el año en que el papa Pablo III publicó la encíclica Sublimus Deus. En ella dijo que Dios creó a todos los pueblos de tal manera que son capaces de recibir todas las doctrinas de la fe y que no deben ser esclavizados.
En ese mismo año De las Casas intentó demostrar con el experimento de Verapaz que no era necesario usar violencia en el trato con los indígenas. Verapaz significa 'verdadera paz'. La corona le permitió enviar misioneros a una parte de Guatemala donde la resistencia era más encarnizada. Eso funcionó: la población fue puesta bajo control español sin violencia. Aunque más tarde los colonos los esclavizaron de todos modos.
La Controversia de Valladolid fue un debate entre Bartolomé de las Casas y el sacerdote Juan Ginés de Sepúlveda en el monasterio de Valladolid. Trataba sobre la justificación de la esclavitud de la población indígena (1550-1551). Juan Ginés de Sepúlveda representaba a los colonos y propietarios de tierras. Según él, los indígenas eran bárbaros y esclavos naturales. En esto seguía el pensamiento de derecho natural de Aristóteles; según Aristóteles, algunos hombres eran esclavos por naturaleza.
Las Casas los consideraba personas libres. Para él, la idea de bárbaros o esclavos naturales no era en absoluto aplicable en su caso. Según él, tenían el uso racional de la razón y por eso podían hacerse cristianos sin coacción.
La disputa terminó sin decisión. Pero Carlos V ordenó que se usara menos violencia contra la población.
Las Casas viajaba a menudo de ida y vuelta entre el Nuevo Mundo y España. Tenía amigos y enemigos en todo el imperio. También escribió libros. Su libro Brevísima relación de la destrucción de las Indias (1542) todavía se puede tomar prestado en una edición de 1992 en la central Oba, y se puede comprar en varios idiomas por internet.
Texto original · Neerlandés
De katholieke kerk en slavernij: Bartolomé de las Casas (1484-1566)
Bartolomé de las Casas kwam in de zestiende eeuw op voor de inheemse bevolking in Zuid- en Midden-Amerika. In 2002 opende de kerk zijn zaligverklaringsproces.
Zijn vader en drie ooms vertrokken in 1493 met Columbus op diens tweede reis naar de West. Ze gingen naar het eiland Hispaniola, wat nu Haïti en de Dominicaanse Republiek is. Bartlomé ging zelf voor het eerst mee in 1502.
De Spaanse overheersing was wreed en erg gewelddadig tegen de inheemse volken. Slavernij, honger en Europese ziekten werden de bevolking fataal, de Arawaks, Taino’s, Caribs e.a. werden gedecimeerd.
Bartolomé begon als landeigenaar en vocht eerst mee tegen de Taino. Maar hij veranderde van gedachten toen hij werd geconfronteerd met de wreedheden.
In 1507 werd hij in Rome tot priester gewijd. Na terugkomst op Hispaniola was hij zielzorger voor de Spanjaarden aldaar. Het ging hem goed, hij kreeg steeds meer bezittingen en had ook een landgoed en tot slaaf gemaakten.
Intussen waren in 1511 dominicanen naar het eiland gekomen. Ze stichtten een klooster en trokken van leer tegen de Spanjaarden vanwege hun slechte behandeling van de oorspronkelijke bewoners. Ook Bartolomé kreeg een veeg uit de pan toen hij kwam biechten bij een dominicaan, hij kreeg geen absolutie zolang hij zijn mensen bleef uitbuiten.
Enkele maanden later liet Las Casas de mensen vrij en trok hij naar Spanje. Daar zocht hij contact met het hof. Hij vertelde daar over de oorspronkelijke bevolking. Ook schreef hij rapporten over hun vreselijke lot en pleitte voor verbetering.
Na een aantal jaren vond hij gehoor bij Karel V. Maar hij beging toen ook een fout waarvan hij later veel spijt zou hebben. In zijn ijver goed te doen voor de oorspronkelijke bewoners die nogal eens van uitputting stierven, stelde hij voor om slaafgemaakten uit Afrika te halen. Later schreef hij dat hij niet zeker wist of die vergissing hem bij het Laatste Oordeel zou worden vergeven.
Op zijn 38e trad hij in bij de dominicanen in Santo Domingo.
1537 was het jaar waarin paus Paulus III kwam met de encycliek Sublimus Deus. Hierin zei hij dat God alle volken zo heeft geschapen dat ze in staat zijn om alle leerstellingen van het geloof te ontvangen en dat ze niet tot slaaf mogen worden gemaakt.
De las Casas probeerde in datzelfde jaar met het Verapaz-experiment aan te tonen dat het niet nodig was geweld te gebruiken in de omgang met inheemsen. Verapaz betekent ‘ware vrede’. De kroon stond hem toe missionarissen te sturen naar een deel van Guatemala waar het verzet het felst was. Dat werkte, de bevolking liet zich zonder geweld onder Spaanse controle brengen. Al maakten later kolonisten hen toch tot slaaf.
Het Dispuut van Valladolid was een discussie tussen de Bartolomé de las Casas en de priester Juan Ginés de Sepúlveda in het klooster van Valladolid. Het ging over de rechtvaardiging van slavernij van de inheemse bevolking (1550-1551). Juan Ginés de Sepúlveda, vertegenwoordigde de kolonisten en landeigenaren. Volgens hem waren de inheemsen barbaren en natuurlijke 7 slaven. Hij volgde hierbij het natuurrechtsdenken van Aristoteles, volgens Aristoteles waren sommige mensen van nature slaaf.
Las Casas beschouwde hen als vrije mensen. Voor hem was het idee van barbaren of natuurlijke slaven in hun geval helemaal niet van toepassing. Volgens hem hadden zij het verstandelijke gebruik van de rede en konden zij daarom zonder dwang christenen worden.
Het dispuut eindigde onbeslist. Maar Karel V verordende wel dat er minder geweld moest worden gebruikt tegen de bevolking.
Las Casas reisde vaak heen en weer tussen de Nieuwe Wereld en Spanje. Hij had vrienden en vijanden in het hele rijk. Hij schreef ook boeken. Zijn boek De verwoesting van de West-Indische landen (1542) is in een uitgave uit 1992 nog steeds te leen bij de centrale Oba en in verschillende talen te koop via internet.
Abrir el PDF · p. 7 ↗De: boletín
Texto íntegro, reproducido con permiso de la parroquia. (PDF, 12 páginas)