HolytideVida católica en Ámsterdam

ReflexiónDe Drie Stromen (De Graankorrel) · Sint-Urbanuskerk Duivendrecht

De fratelli tutti

Traducción automática, verificada de forma independiente · Uit fratelli tutti

Fecha según el nombre del archivo de la iglesia.

Ilustración: Four Caterpillars and a Snail, Wenceslaus Hollar (1646) · The Metropolitan Museum of Art, CC0 1.0 (Met Open Access)

El domingo 13 de julio tuve el privilegio de presidir una celebración de la Palabra y de la Comunión en nuestra iglesia. Mi meditación giró en torno al conocido texto del Buen Samaritano. Unos días después asistí al concurrido grupo de conversación “Als Parochianen in gesprek” (“Como parroquianos en diálogo”). El tema era la pregunta de si, en este tiempo de tensiones internacionales, en el que los países se arman cada vez más, se puede y se debe aprobar este armamentismo creciente en razón del propio cristianismo.

Durante esta conversación llegó un momento en que salió a relucir la encíclica del Papa Francisco, Fratelli Tutti. Esta encíclica sobre la fraternidad y la amistad social está construida en torno a la parábola del Buen Samaritano.

Como por dos caminos había vuelto a encontrarme con esa hermosa historia del samaritano, me puse a releer una vez más la encíclica Fratelli Tutti. En el primer capítulo, el Papa Francisco enumera más o menos todo lo que va mal en este mundo, y eso no alegra a nadie. En los párrafos 37-39 habla de los refugiados, de cómo se piensa sobre ellos y de lo que está mal en ello. Esa cita de nuestro antiguo Papa quiero citarla aquí para la reflexión.

Ciertos regímenes políticos populistas, así como ciertas visiones económicas liberales, sostienen que hay que impedir a toda costa la llegada de migrantes. También se aducen argumentos a favor de la corrección de la tesis de que hay que limitar la ayuda a los países pobres; al hacerlo, se dice, esos países tocarían fondo y de ese modo se verían obligados a tomar las medidas de austeridad necesarias. Al parecer no se advierte que detrás de este tipo de afirmaciones abstractas e indefendibles están en juego gran número de vidas humanas. Muchos migrantes han huido de la guerra, de la persecución y de las catástrofes naturales. Otros buscan con razón oportunidades para ellos y para sus familias. Sueñan con un futuro mejor y quieren crear las condiciones para realizarlo.

Lamentablemente, otros se sienten atraídos por la cultura occidental, a veces con expectativas irreales que pueden acarrear profundas desilusiones.

Personas sin escrúpulos dedicadas a la trata de seres humanos, muchas veces vinculadas a cárteles de la droga o de armas, se aprovechan de la situación de debilidad de los migrantes, quienes en el camino demasiado a menudo se enfrentan a la violencia, la trata de personas, los abusos psíquicos y físicos y sufrimientos indecibles. Quienes emigran quedan separados de su entorno y a menudo también quedan desarraigados cultural y religiosamente. Esa ruptura golpea también a las comunidades de origen, que pierden a sus elementos más vigorosos y emprendedores, así como a las familias, especialmente cuando migra uno de los padres o ambos y deben dejar a sus hijos en el país de origen. Por esa razón, es necesario también reafirmar el derecho a no emigrar, es decir, a permanecer en la propia patria.

A esto se añade que en algunos países de acogida la migración provoca miedo, que a menudo es avivado y explotado con fines políticos. Esto puede llevar a una mentalidad xenófoba cuando las personas se encierran en sí mismas y se repliegan sobre lo propio. A esto debemos responder con determinación. Los migrantes no son considerados como personas que, igual que los demás, tienen derecho a participar plenamente en la vida social.

Se olvida que poseen la misma dignidad intrínseca que cualquier otro ser humano. Por eso deberían ser actores de su propia redención. Nadie negará abiertamente que son seres humanos, pero en la práctica, con nuestras decisiones y el modo en que los tratamos, mostramos que los consideramos inferiores, menos importantes, menos humanos. Para los cristianos, esta manera de pensar y de actuar es inaceptable, porque coloca determinadas preferencias políticas por encima de convicciones profundas de nuestra fe: la dignidad inalienable de toda persona humana, sin distinción de origen, raza o religión, y la ley suprema del amor fraterno.

Texto original · Neerlandés

Uit fratelli tutti

Op zondag, 13 juli mocht ik voorgaan tijdens een woord- en communieviering in onze kerk. Mijn overweging ging over de bekende tekst van de Barmhartige Samaritaan. Een paar dagen later was ik aanwezig bij de druk bezochte gespreksgroep “Als Parochianen in gesprek”. Het onderwerp was de vraag of je in deze tijd van internationale spanningen, waarin de landen zich meer en meer bewapenen, deze steeds toenemende bewapening kan en mag goedkeuren op grond van je Christen zijn.

Tijdens dit gesprek kwam op een gegeven moment de encycliek van Paus Franciscus, Fratelli Tutti aan de orde. Deze encycliek over de broederlijkheid en sociale vriendschap is opgehangen aan de parabel over de Barmhartige Samaritaan.

Omdat ik zo langs twee wegen weer in aanraking was gekomen met dat mooie verhaal over de Samaritaan ben ik de encycliek Fratelli Tutti weer eens gaan herlezen. In het eerste hoofdstuk somt Paus Franciscus zo’n beetje alles op wat er mis is in deze wereld, en daar word je niet vrolijk van. Hij heeft het in de paragrafen 37-39 over vluchtelingen, hoe er over hen gedacht wordt en wat daarmee mis is. Dat citaat van onze oude paus wil ik graag hier citeren ter overdenking.

Bepaalde populistische politieke regimes, net als bepaalde liberale economische visies, stellen dat een toestroom van migranten koste wat het kost voorkomen moet worden. Er worden ook argumenten aangevoerd voor de juistheid van de stelling dat hulp aan arme landen beperkt moet worden; door dat te doen zouden die landen een dieptepunt bereiken en op die manier gedwongen worden om de noodzakelijke bezuinigingsmaatregelen te nemen. Men realiseert zich blijkbaar niet dat achter dit soort abstracte en moeilijk te verdedigen uitspraken grote aantallen mensenlevens op het spel staan. Veel migranten zijn gevlucht voor oorlog, vervolging en natuurrampen. Anderen zoeken terecht naar kansen voor zichzelf en hun gezin. Ze dromen van een betere toekomst en willen de voorwaarden creëren om die te verwezenlijken.

Helaas worden anderen aangetrokken door de westerse cultuur, soms met onrealistische verwachtingen, die tot zware teleurstellingen kunnen leiden.

Gewetenloze mensenhandelaars, vaak gelinkt aan drugs- of wapenkartels, maken misbruik van de zwakke positie van migranten, die onderweg maar al te vaak te maken krijgen met geweld, mensenhandel, psychisch en fysiek misbruik en onnoemelijk lijden. Degenen die emigreren worden gescheiden van hun thuisomgeving en raken vaak ook cultureel en religieus ontworteld. Die breuk treft ook de gemeenschappen van herkomst, die hun krachtigste en meest ondernemende elementen verliezen, alsook de gezinnen, vooral wanneer een of beide ouders migreren en hun kinderen in het land van herkomst moeten achterlaten. Om die reden is het ook nodig om het recht om niet te emigreren, dat wil zeggen om in zijn vaderland te blijven, opnieuw te bevestigen.

Daarbij komt nog dat migratie in sommige gastlanden angst veroorzaakt, die vaak aangewakkerd en uitgebuit wordt voor politieke doeleinden. Dat kan leiden tot een xenofobe mentaliteit als mensen zich afsluiten en zich op zichzelf terugplooien. Daar moeten we vastberaden op reageren. Migranten worden niet beschouwd als mensen die net als anderen het recht hebben om volwaardig deel te nemen aan het maatschappelijke leven.

Men vergeet dat ze dezelfde intrinsieke waardigheid bezitten als ieder ander mens. Daarom zouden ze actoren van hun eigen verlossing moeten zijn. Niemand zal ooit openlijk ontkennen dat ze mensen zijn, maar in de praktijk, door onze beslissingen en de manier waarop we ze behandelen, laten we zien dat we ze als minderwaardig, minder belangrijk, minder menselijk beschouwen. Voor christenen is deze manier van denken en handelen onaanvaardbaar omdat het bepaalde politieke voorkeuren boven diepe overtuigingen van ons geloof plaatst: de onvervreemdbare waardigheid van elk menselijke persoon, ongeacht afkomst, ras of religie, en de hoogste wet van broederlijke liefde.

Abrir el PDF · p. 6 ↗De: boletín · 4 de agosto de 2025

Texto íntegro, reproducido con permiso de la parroquia. (PDF, 17 páginas)

Fuente