HolytideVida católica en Ámsterdam

ReflexiónBegijnhofkapel

La Iglesia católica y la esclavitud: la biblia

Traducción automática, verificada de forma independiente · De katholieke kerk en slavernij: de bijbel

Ilustración: The Great White Owl, Anonymous, British, 18th century (1771) · The Metropolitan Museum of Art, CC0 1.0 (Met Open Access)

Cuando hoy en día se habla de esclavitud, generalmente se trata de la del siglo dieciséis y posteriores, cuando los europeos recorrían todo el mundo y mantenían y comerciaban con esclavos a gran escala. Con ello se ganó muchísimo dinero.

Pero la esclavitud, en una u otra forma, quizá haya existido siempre y en todo el mundo. En el Antiguo Testamento los patriarcas ya tenían esclavos; piense en Agar, la esclava de Sara. Y José y sus hermanos fueron esclavos en Egipto.

En la biblia se habla de la esclavitud en varios lugares, y en ninguna parte se dice que la esclavitud no estaría permitida. Aunque, por supuesto, está el libro del Éxodo, donde el pueblo judío, con la ayuda de Dios, sale de Egipto y se dirige hacia la tierra prometida.

También en el Nuevo Testamento no se dice nada explícitamente contra la esclavitud, tampoco por parte de Jesús.

Pablo dice en Efesios 6,5-8: Esclavos, obedezcan a sus amos terrenales con reverencia y respeto, en sencillez de corazón, como si obedecieran a Cristo. No como quienes agradan a los hombres con servilismo, sino como esclavos de Cristo, que cumplen de corazón la voluntad de Dios y realizan su trabajo con buena disposición, como si fuera para el Señor y no para los hombres, sabiendo que cada uno recibirá del Señor el bien que haya hecho, sea esclavo o libre.

Efesios 6,9: Y ustedes, amos, trátenlos de la misma manera. Absténganse de amenazas, en la conciencia de que ellos tienen el mismo Señor en el cielo que ustedes, y que Él no hace acepción de personas.

Pablo dice, en mi opinión, que tanto los esclavos como los amos deben comportarse bien, cada uno en su propio lugar en la tierra. Eso no se hace por los hombres, sino por Dios. Y lo recibirán de vuelta. Dios mismo no hace acepción de personas.

En Gálatas 3 Pablo lo dice así: quien ha llegado a la fe y ha sido bautizado, se ha revestido de Cristo. Y ya no hay distinción.

Gálatas 3,25-28: Porque todos ustedes son hijos de Dios por la fe en Cristo Jesús. Porque todos ustedes, los que han sido bautizados en Cristo, se han revestido de Cristo. Ya no hay judío ni pagano, ya no hay esclavo ni libre, ya no hay hombre y mujer: todos juntos son una sola persona en Cristo Jesús.

Así que, en pocas palabras: en el reino de Dios no hay esclavitud, tampoco si usted ha sido bautizado en Cristo. Pero en la existencia terrenal sí existe.

Ahora usted podría pensar: si ante Dios todos son iguales, entonces también es la intención que nos esforcemos por ello en la existencia terrenal. Pero no todos sacaron esa conclusión. En la práctica siempre hubo abundante discusión al respecto.

Para el Padre de la Iglesia Agustín (254-430), la esclavitud no era como Dios lo había previsto, pero sí una realidad en este mundo. La esclavitud era un castigo para los pecadores. Se podía esclavizar a personas en una 'guerra justa'.

En 992 la Iglesia prohibió esclavizar a los católicos. Sin embargo, todavía se podía esclavizar a musulmanes, herejes, paganos y judíos. En la práctica, la esclavitud no desapareció. Aunque en Europa fue sustituida cada vez más por la servidumbre, que implicaba algo más de libertad.

En el siglo dieciséis y posteriormente, partidarios y opositores de la esclavitud hicieron uso de la biblia. Así, los africanos eran considerados por algunos como descendientes de Cam, el hijo maldito y rechazado de Noé. Por lo cual, aparentemente, se podía hacer con ellos lo que se quisiera.

Tula, el líder de la revuelta de esclavos de Curazao de 1795, también usó la biblia en su argumentación. Dos mil esclavizados marcharon hacia el gobernador en Willemstad. Mientras la revuelta seguía en marcha, fueron enviados varios emisarios para hablar con Tula. Uno de ellos fue el padre franciscano Jacobus Schink. Éste anotó de boca de Tula: 'Señor padre, ¿no descienden todos los hombres de Adán y Eva?' La revuelta fue sofocada y Tula fue capturado y torturado hasta la muerte.

En 1807 apareció la Biblia de los Esclavos. El obispo anglicano de Londres había encargado una versión más corta de la biblia, especialmente para esclavizados. No todo lo de la biblia común estaba en ella. Del Antiguo Testamento se había omitido el 90%, y del Nuevo Testamento el 50%. José, que fue hecho esclavo, sí estaba, pero el éxodo de la esclavitud en Egipto no, porque eso quizá habría inspirado a huir. Efesios 6,5-9 (véase antes), sí estaba, pero Gálatas 3,28 (véase también antes) no. Muchos consideraban la biblia apta para los esclavizados en cuanto llamaba a la obediencia, pero el llamamiento a la justicia o a la liberación era demasiado peligroso.

Nicolaas Beets, un pastor, lo dijo muy bellamente en un discurso en 1856. Dijo que no se trata de que la esclavitud no esté prohibida en la biblia, sino que se trata mucho más del espíritu de la biblia. Y entonces se trata del mandamiento de amar al prójimo y de no hacer a otro lo que usted mismo no querría.

Según Beets, la esclavitud no encajaba en una sociedad cristiana. Exhortó al rey a poner fin a la esclavitud. Y eso ocurrió no mucho después, en 1863.

La próxima vez: los papas sobre la esclavitud

Con agradecimiento, entre otros, a Lucepedia – enciclopedia teológica digital

Texto original · Neerlandés

De katholieke kerk en slavernij: de bijbel

Als er tegenwoordig wordt gesproken over slavernij, gaat het meestal over die van de zestiende eeuw en later, toen Europeanen over de hele wereld trokken en op grote schaal slaven hielden en in slaven handelden. Daar werd verschrikkelijk veel geld mee verdiend.

Maar slavernij heeft in de een of andere vorm misschien wel altijd en over de hele wereld bestaan. In het Oude Testament hadden de aartsvaders ook al slaven, denk aan Hagar de slavin van Sara. En Jozef en zijn broers waren slaven in Egypte.

In de bijbel wordt op verschillende plaatsen gesproken over slavernij en nergens wordt gezegd dat slavernij niet zou mogen. Al is er natuurlijk wel het boek Exodus, waar het joodse volk met hulp van God wegtrekt uit Egypte en op weg gaat naar het beloofde land.

Ook in het Nieuwe Testament wordt niet expliciet iets gezegd tegen slavernij, ook niet door Jezus.

Paulus zegt in Efeziërs 6,5-8: Slaven, wees gehoorzaam aan je aardse heren met eerbied en ontzag, in eenvoud van hart, alsof je gehoorzaam was aan Christus. Niet als ogendienaren om mensen te behagen, maar als slaven van Christus, die Gods wil van harte volbrengen, en welgemoed hun werk doen, alsof het voor de Heer was en niet voor mensen, wetend dat ieder het goede dat hij gedaan heeft van de Heer zal terugontvangen, of hij nu een slaaf is of een vrij man.

Efeziërs 6,9: En u heren, behandel hen op de zelfde manier. Laat dreigementen achterwege, in het besef dat zij dezelfde Heer in de hemel hebben als u, en dat Hij geen aanzien des persoons kent.

Paulus zegt volgens mij dat zowel de slaven als de heren zich elk op hun eigen plaats op aarde goed moeten gedragen. Dat doe je niet voor de mensen, maar voor God. En je zult het terug ontvangen. God zelf kent geen aanzien des persoons.

In Galaten 3 zegt Paulus het zo: wie tot geloof is gekomen en is gedoopt, is met Christus bekleed. En daar is geen onderscheid meer.

Galaten 3, 25-28: Want gij zijt allen kinderen van God door het geloof in Christus Jezus. Want gij allen die in Christus zijt gedoopt, zijt met Christus bekleed. Er is geen Jood of heiden meer, er is geen slaaf of vrije, er is geen man en vrouw: allen tezamen zijt gij een persoon in Christus Jezus.

Dus kort gezegd: in het rijk van God is geen slavernij en ook niet als je in Christus bent gedoopt. Maar in het aardse bestaan is het er wel.

Nu zou je kunnen denken: als voor God iedereen gelijk is, dan is het ook de bedoeling de we daar in het aardse bestaan naar streven. Maar die conclusie trok niet iedereen. In de praktijk was er altijd volop discussie over.

Voor kerkvader Augustinus (254-430) was slavernij niet zoals God het had bedoeld, maar wel een realiteit in deze wereld. Slavernij was een straf voor zondaars. Mensen mochten tot slaaf worden gemaakt in een ‘rechtvaardige oorlog’.

In 992 verbood de Kerk het tot slaaf maken van katholieken. Wel mocht je moslims, ketters, heidenen en joden nog tot slaaf maken. In de praktijk verdween de slavernij niet. Al werd het in Europa steeds meer vervangen door lijfeigenschap, wat iets meer vrijheid inhield.

In de 16e eeuw en later hebben voor- en tegenstanders van slavernij gebruik gemaakt van de bijbel. Zo werden Afrikanen door sommigen gezien als nakomelingen van Cham, de vervloekte en verstoten zoon van Noach. Waardoor je met hen blijkbaar kon doen wat je maar wilde.

Tula, de leider van de Curaçaose slavenopstand van 1795 gebruikte ook de bijbel in zijn argumentatie. Tweeduizend slaafgemaakten trokken naar de gouverneur in Willemstad. Toen de opstand nog gaande was werden verschillende gezanten gestuurd om met Tula te praten. Een daarvan was de franciscaner pater Jacobus Schink. Die noteerde uit de mond van Tula: ‘Heer pater, komen alle mensen niet voort uit Adam en Eva?’ De opstand werd neergeslagen en Tula werd gevangengenomen en doodgemarteld.

In 1807 verscheen de Slavenbijbel. De Anglicaanse bisschop van Londen had opdracht gegeven voor een kortere versie van de bijbel, speciaal voor slaafgemaakten. Niet alles uit de gewone bijbel kwam daarin. Uit het Oude Testament was 90% weggelaten en uit het Nieuwe Testament 50%. Jozef die tot slaaf werd gemaakt stond er wel in, maar de uittocht uit de slavernij in Egypte niet, want dat zou wellicht hebben geïnspireerd tot weglopen. Efeziërs 6,5-9 (zie eerder), stond er wel in, maar Galaten 3,28 (zie ook eerder) weer niet. Velen vonden de bijbel geschikt voor slaafgemaakten voor zover het tot gehoorzaamheid opriep, maar de oproep tot rechtvaardigheid of bevrijding was veel te gevaarlijk.

Nicolaas Beets, een dominee, zei het in 1856 heel mooi in een toespraak. Hij zei dat het er niet om gaat dat slavernij in de bijbel niet wordt verboden, maar dat het veel meer om de geest van de bijbel gaat. En dan gaat het over het gebod je naaste lief te hebben en een ander niet aan te doen wat je zelf niet zou willen.

Slavernij paste volgens Beets niet in een christelijke samenleving. Hij riep de koning op een einde te maken aan de slavernij. En dat gebeurde niet veel later, in 1863.

Volgende keer: pausen over de slavernij

Met dank aan o.a. Lucepedia – digitale theologische encyclopedie

Abrir el PDF · p. 9 ↗De: boletín

Texto íntegro, reproducido con permiso de la parroquia. (PDF, 14 páginas)

Fuente