Holy City Amsterdam Tour

Als geboren en getogen Amsterdammer en ook actieve katholiek had ik niet verwacht dat deze wandeling door religieus Amsterdam zoveel verrassingen voor mij in petto had. Onze enthousiaste gids nam ons mee op een historische geloofsreis door de stad, te beginnen bij de Cokathedrale Basiliek van Sint Nicolaas, de patroonheilige van onze stad. Daar zagen we onder andere de keizerskroon, die de stad te danken heeft aan keizer Maximiliaan. Diezelfde kroon vinden we terug op de Westerkerk en op de straatlantaarns in het centrum.

Op zondag drinken wij na de mis altijd koffie in het Houten Huys op het Begijnhof, maar op de Zeedijk troffen we het tweede houten huis van de stad aan. Hoe vaak ben ik daar niet langs gelopen zonder het te zien! Dat geldt trouwens ook voor de vele gevelstenen waar de gids ons op wees. En voor de gekruisigde Jezus op het Nationaal Monument op de Dam. Ik heb de afgebeelde mannen altijd als lijdende figuren gezien, maar had nooit eerder het verband met Jezus gelegd. En nu ik dat eenmaal zie, kan ik niet begrijpen dat ik dat nooit eerder heb opgemerkt.

We vervolgden onze tocht via de Sint Olofspoort, die speciaal gebouwd was voor de Noorse zeelui in de stad, naar de Oude Kerk, het oudste gebouw van Amsterdam en tevens de eerste SintNicolaaskerk van de stad. Nu is deze kerk vooral een museum, al wordt hier nog wel elke zondag een protestantse dienst gehouden. Dat er ook een derde Sint-Nicolaaskerk was, was voor mij ook Contactblad voor de gemeenschap van de Begijnhofkapel nieuw. Dat bleek de prachtige schuilkerk Ons’ Lieve Heer op Solder te zijn. Wat ik mij nooit zo gerealiseerd had, was dat het Mirakel van Amsterdam zo’n belangrijke rol in de geschiedenis van de stad gespeeld heeft. Dit eucharistische wonder, dat in een woning aan de Kalverstraat plaatsvond, zorgde voor een grote toestroom van pelgrims naar de stad. Daarvoor is speciaal de Heilige Weg aangelegd, die destijds van het dorp Sloten via de Overtoom naar de Kalverstraat liep. Onder de pelgrims waren ook beroemde bezoekers, zoals keizerin Sisi, Karel V en de eerder genoemde keizer Maximiliaan, die ook nog eens genezen werd van zijn ziekte bij een bezoek aan de Heilige Stede. De oorspronkelijke Kapel ter Heilige Stede, een immens kerkgebouw, is deels afgebrand, later weer opgebouwd en kwam na de Alteratie in handen van de protestanten. In 1908 is de kapel ondanks hevige protesten uit katholieke hoek afgebroken. De later op deze plaats gebouwde veel kleinere protestantse Nieuwezijdskapel herbergt thans de horrorattractie The Amsterdam Dungeon. Het kan raar lopen in het leven. Gelukkig wordt op de zijgevel het verhaal van het mirakel nog wel verteld. Ook de Mirakelzuil op het Rokin en de 5 gevelsteen in de Kalverstraat herinneren aan het wonder.

Onze gids wist te vertellen dat er op het hoogtepunt van de religieuze bloeitijd maar liefst 21 kloosters in de stad waren, waarvan slechts vier voor mannen. Kloosters hoefden minder belasting af te dragen, waardoor het gemeentebestuur niet bepaald op nog meer kloosters zat te wachten. In de 15de eeuw wilde men echter een Minderbroederklooster vestigen op de Nieuwmarkt. Het stadsbestuur was faliekant tegen maar de franciscaner pater Johannes Brugman wist de broeders toch binnen de stadswallen te praten. Ze kregen niet alleen een klooster, maar ook nog eens het grootste van de stad. De zegswijze ‘praten als Brugman’ is dan ook dik verdiend.

De wandeling eindigde bij ons eigen Begijnhof, dat als tweede Heilige Stede nu de bewaarder van het Mirakel is. Of eigenlijk bij café Het Elfde Gebod, waar we deze memorabele tocht in stijl afsloten.