PreekKrijtbergThird Sunday of the Year
Het koninkrijk der hemelen is nabij!
Automatische vertaling, onafhankelijk gecontroleerd · The kingdom of heaven is near!
Datum volgens de bestandsnaam van de kerk.
De eerste lezing plaatst ons in het noorden van Israël. Dit gebied wordt bedreigd door de machtige koning van Assyrië. Joodse bewoners worden gedeporteerd, heidense kolonisten van elders worden ingevoerd. Volgens Jesaja is dit gebied grondgebied van andere volken geworden (Jes. 8,23). Maar de profeet houdt vol dat God aan de kant staat van zijn bedreigde volk en dat er uiteindelijk heil zal zijn: Het volk dat in duisternis wandelde, heeft een groot licht gezien (Jes. 9,1).
Ook het Evangelie plaatst ons in dit noordelijke gebied. We hoorden in het Evangelie dat Jezus zich terugtrok naar Galilea van de heidenen (Mt. 4,14), in het noorden. Hier, aan de rand van het land van de Joden, in een afgelegen hoek van het Romeinse Rijk, begint Jezus zijn zending: hij verkondigde het goede nieuws van het koninkrijk — de nieuwe wereld van God — en genas elke ziekte en elke kwaal onder het volk (Matteüs 4,23). Met zijn optreden begint de visie van licht van Jesaja uit de eerste lezing werkelijkheid te worden, en wordt Gods heilzaam ingrijpen zichtbaar: opdat in vervulling zou gaan wat gesproken is door de profeet Jesaja, horen we in het Evangelie (Matteüs 4,14). Jezus wordt niet afgeschilderd als een wonderdoener of een genezer door geloof, maar als iemand van wie de boze demonen vluchten — de demonen van jaloezie, wrok, wraak, angst en geweld. Jezus biedt nieuwe perspectieven aan mensen die verlamd zijn door wanhoop en frustratie. Met andere woorden: hier is het koninkrijk van God, dat koninkrijk van recht en vrede waar Jezus zo vaak over spreekt.
Maar met de komst van Jezus was het Koninkrijk van God, de nieuwe wereld van God, nog niet voltooid. We hoorden in de evangelielezing hoe Jezus bondgenoten zocht en vond. De eersten die geroepen werden, waren vissers. Eerst riep Jezus Simon en Andreas. Zij lieten hun netten achter en volgden hem. Toen riep hij Jakobus en Johannes. Zij lieten hun netten, hun boot en hun vader achter en volgden Jezus.
Deze vier apostelen werden weggeroepen uit hun beroep en hun gezin. Dankzij hun beroep en hun gezin hadden zij eerder zekerheid gekend. Maar Jezus riep hen tot een nieuw leven, tot een nieuwe gemeenschap. In die tijd betekende het gezin bij uitstek het sociale vangnet, maar gezin betekende ook: wij, niet zij. Jezus riep op tot een solidariteit die de grenzen van het eigen gezin en de eigen groep overschreed, tot een gemeenschap waarin niemand wordt uitgesloten.
De roeping van de vier was overweldigend. Jezus zag Simon en Andreas, Jakobus en Johannes, riep hen, en zij lieten onmiddellijk alles achter en volgden hem. Bij gewone rabbijnen meldden leerlingen zich bij hen aan. Maar bij Matteüs horen we dat het initiatief van Jezus uitging. Hij riep, en zij volgden. Er worden geen verdere biografische of psychologische details vermeld. Niets over een roepingsverhaal. Het enige wat telde, was dat Jezus riep. Dit zegt iets over de aard van het koninkrijk. Het initiatief komt niet van de mens, maar van God. De mens mag hierop antwoorden.
Wij trekken drie conclusies. Het eerste opvallende is dat het begin van de nieuwe toekomst niet in het centrum ligt, maar in de periferie. Niet in de hoofdstad, Jeruzalem, waar macht en gezag zetelen, maar in de buitenwijken. Dit illustreert het feit dat het Koninkrijk van God niet gebaseerd is op wat op aarde centraal en belangrijk is, niet op menselijke macht en gezag.
Ten tweede is het opvallend dat het initiatief van God uitgaat. Het zijn niet Petrus en Andreas, Jakobus en Johannes, die Jezus als hun leermeester kiezen. Maar het is Jezus die hen kiest en hen wegroept uit hun oude leven.
Ten derde is het opvallend dat de eerstgeroepen leerlingen direct en spontaan antwoorden op de roeping van Jezus. Roepen is de ene helft, antwoorden de andere. Beide horen bij elkaar. Omdat de geroepenen, gewone vissers, ja zeiden, konden zij mensen vissers worden en konden steeds meer mensen 'gevangen' worden, zodat de nieuwe wereld van God kon groeien.
Maar nu, na tweeduizend jaar, moeten wij vaststellen dat dit koninkrijk er nog steeds niet is. Dat Koninkrijk van U, weet u, zal dat ooit ergens toe leiden?, om Gerard Reve te citeren (uit: Nader tot U). We kunnen alleen maar zeggen dat, wat God betreft, dit koninkrijk komt. Vanuit Gods perspectief liggen de mogelijkheden er. Maar de mens is ook partij: hij moet het willen. Op onszelf toegepast: ook wij moeten het willen. De visie wordt pas werkelijkheid als wij er ja tegen zeggen. Dan wordt dit koninkrijk, stukje bij beetje, werkelijkheid. Op elk moment kunnen wij die visie werkelijkheid laten worden. Vandaag kunnen wij een nieuwe toekomst beginnen. Elke mens kan, op elke plaats en op elk moment, het koninkrijk van God op zijn eigen manier gestalte geven. Hoe klein en onbeduidend ons aandeel ook is, het koninkrijk groeit onder onze handen. Daar mogen wij zeker van zijn.
Oorspronkelijke tekst · Engels
The kingdom of heaven is near!
The first reading places us in northern Israel. This area is threatened by the powerful king of Assyria. Jewish residents are being deported, pagan settlers from elsewhere are being imported. According to Isaiah, this area has become domain of other nations (Isa. 8:23). But the prophet insists that God is on the side of his threatened people and that there will ultimately be salvation: The people who walked in darkness have seen a great light (Isa. 9:1).
The Gospel also places us in this northern region. We heard in the Gospel that Jesus departed to Galilee of the Gentiles (Mt. 4:14), in the north. Here, on the edge of the land of the Jews, in a remote corner of the Roman Empire, Jesus begins his mission: he proclaimed the good news of the kingdom—God's new world—and healed every disease and sickness among the people (Matthew 4:23). With his ministry, Isaiah's vision of light from the first reading begins to become reality, and God's saving intervention becomes visible: so that what was spoken by Isaiah the prophet had to be fulfilled we hear in the Gospel (Matthew 4:14). Jesus is not portrayed as a miracle worker or a faith healer, but as someone from whom evil demons flee—the demons of jealousy, resentment, revenge, fear, and violence. Jesus offers new perspectives to people paralyzed by despair and frustration. In other words, here is the kingdom of God, that kingdom of justice and peace that Jesus speaks of so often.
But with the coming of Jesus, the Kingdom of God, God's new world, was not yet complete. We heard in the Gospel reading how Jesus sought and found allies. The first called were fishermen. First, Jesus called Simon and Andrew. They left their nets and followed him. Then he called James and John. They left their nets, their boat, and their father and followed Jesus.
These four apostles were called away from their professions and families. Thanks to their professions and families, they had previously had security. But Jesus called them to a new life, to a new community. At that time, family meant the social safety net par excellence, but family also meant: us, not them. Jesus called for a solidarity that transcended the boundaries of one's own family and group, to a community in which no one is excluded.
The calling of the four was quite overwhelming. Jesus saw Simon and Andrew, James and John, called them, and they immediately left everything and followed him. With ordinary rabbis, students would apply to them. But in Matthew, we hear that the initiative came from Jesus. He called, and they followed. No further biographical or psychological details are mentioned. Nothing about a calling story. The only thing that mattered was that Jesus called. This says something about the nature of the kingdom. The initiative does not come from man, but from God. Man is allowed to respond to this.
We draw three conclusions. The first striking thing is that the origin of the new future lies not in the center, but in the periphery. Not in the capital, Jerusalem, where power and authority reside, but on the outskirts. This illustrates the fact that the Kingdom of God is not based on what is central and important on earth, not on human power and authority.
Secondly, it is striking that the initiative comes from God. It is not Peter and Andrew, James and John who choose Jesus as their teacher. But it is Jesus who chooses them and calls them away from their old lives.
Thirdly, it is striking that the first-called disciples respond to Jesus' call, directly and spontaneously. Calling is one half, responding is the other. Both belong together. Because the called ones, ordinary fishermen, said yes, they could become fishers of men and more and more people could be "caught," so that God's new world could grow.
But now, after two thousand years, we must conclude that this kingdom still hasn't arrived. That Kingdom of Yours, you know, will it ever come to anything?, to quote Gerard Reve (from: Closer to You). We can only say that, as far as God is concerned, this kingdom is coming. From God's perspective, the possibilities are there. But man is also a party: he must want it to. To apply it to ourselves: we too must want to. The vision only becomes reality when we say yes to it. Then this kingdom, bit by bit, becomes reality. At any moment, we can make that vision come true. Today, we can begin a new future. Every person, in any place and at any time, can bring about the kingdom of God in their own way. However small and insignificant our part, the kingdom grows under our hands. We can be sure of that.
Open de PDF · p. 1 ↗Uit: preektekst · 24 januari 2026
Volledige tekst, overgenomen met toestemming van de parochie. (PDF, 2 pagina’s)