Met de heiligen het jaar rond: Óscar Romero

Deze keer weer een heilige uit de recente geschiedenis. Zo recent dat de iets ouderen onder ons het zich nog zullen kunnen herinneren. Het betreft Óscar Romero.

In 1917 werd Óscar Romero geboren In het bergachtige oosten van El Salvador. Óscar Arnulfo Romero groeide op in een eenvoudig gezin, als tweede van acht kinderen. Armoede was geen abstract begrip voor hem, maar dagelijkse realiteit. Toch was er al vroeg iets in hem dat verder reikte dan het dorp, iets dat hem richting het priesterschap trok.

Op dertienjarige leeftijd begon Romero aan zijn opleiding tot priester. Hij studeerde in San Miguel en later in Rome, waar hij in 1942 werd gewijd. Zijn vroege carrière verliep rustig. Hij stond bekend als een bedachtzame, conservatieve geestelijke, iemand die zich niet mengde in politieke discussies. Maar de wereld waarin hij leefde veranderde, en hij veranderde mee.

Toen hij in 1977 werd benoemd tot aartsbisschop van San Salvador, bevond het land zich in een diepe crisis. Gewapende doodseskaders trokken door dorpen en steden, boeren verdwenen, en de kloof tussen arm en rijk groeide. Romero’s vriend en medestander, priester Rutilio Grande, werd vermoord. Het was een schok die hem wakker schudde. Vanaf dat moment begon hij zich uit te spreken tegen het geweld, tegen de onderdrukking, tegen het onrecht.

Zijn preken werden uitgezonden via de radio en bereikten duizenden. Hij sprak niet in abstracte termen, maar over echte mensen: moeders die hun zonen verloren, boeren die hun land kwijtraakten, kinderen die opgroeiden in angst. Hij riep op tot bekering, tot gewetensvol handelen, en tot verzet tegen immorele bevelen. Zijn woorden waren helder, krachtig, en gevaarlijk voor hen die hun macht wilden behouden.

Romero weigerde samen te werken met de junta die na een militaire coup aan de macht kwam. Hij schreef een brief aan de Amerikaanse president Carter, waarin hij opriep om de militaire steun aan El Salvador te stoppen. Zijn standpunt was duidelijk: de kerk moest de kant kiezen van de armen, van de slachtoffers, van de waarheid.

Op 24 maart 1980, terwijl hij de mis opdroeg in een ziekenhuiskapel, werd Romero doodgeschoten. Zijn moord was een poging om een stem te doen zwijgen. Maar het tegenovergestelde gebeurde. Zijn uitvaart trok duizenden, ondanks het geweld dat ook daar uitbrak. En zijn naam bleef klinken, in El Salvador en ver daarbuiten.

In 2015 werd hij zalig verklaard, en in 2018 heilig. Niet omdat hij perfect was, maar omdat hij trouw bleef aan zijn roeping: om te spreken namens wie geen stem hadden. Zijn leven is een herinnering dat geloof niet alleen een zaak is van gebed, maar ook van moed, van keuzes maken, van opstaan tegen onrecht. Omdat zijn sterfdag, 24 maart, in de vasten valt, word deze verplaatst naar 23 mei, de dag van zijn zaligverklaring.