Met de Heiligen het jaar door: John Augustus Tolton

Dit keer werd mij gewezen op Augustus Tolton. Een zwarte Amerikaan, die, geboren als tot slaaf gemaakte, de eerste zwarte priester werd in Amerika. En daarmee een voorvechtersrol had. En wie weet, ooit een heilige gaat worden in de katholieke kerk. Stap één, eerbiedwaardig verklaard, is al gezet.

Ik heb het N-woord in een uitspraak hieronder laten staan, omdat het uit een citaat is. Niet om te kwetsen.

John Augustus Tolton (gedoopt als Augustine; 1 april 1854 – 9 juli 1897) was de eerste zwarte katholieke priester in de Verenigde Staten. Hij werd in 1886 in Rome gewijd. Hij werd voorafgegaan door de Healy-broers, die als blanken doorgingen.

Tolton werd geboren in slavernij in Missouri. In 1863 ontsnapte hij met zijn familie en vestigde zich in Quincy, Illinois. Ondanks zijn goede opleiding en steun van lokale priesters, werd hij afgewezen door alle Noord-Amerikaanse seminaries.

Uiteindelijk werd hij toegelaten tot de Pauselijke Urbaniana Universiteit in Rome. Daar werd hij in 1886 tot priester gewijd. Hij verwachtte als missionaris in Afrika te dienen, maar werd naar de Verenigde Staten gestuurd om zijn mede AfroAmerikanen te helpen.

Katholiek activist Daniel Rudd zei in 1888 ‘dat de komst van Tolton het idee wegnam dat negers niet gewenst waren bij het altaar’. Hierdoor gingen meer gekleurde mannen naar seminaries in de VS en Europa.

Tolton diende eerst in Quincy, Illinois, ondanks tegenstand van de Duitse deken en lokale AfroAmerikaanse predikanten. Later werd hij op eigen verzoek naar Chicago overgeplaatst. Daar leidde hij de bouw van de St. Monica's Church, een AfroAmerikaanse parochie.

Volgens een artikel uit 1893 was Tolton een vloeiende spreker en had hij een mooie zangstem. Veel blanke mensen bezochten zijn diensten.

In 2010 werd zijn zaak voor zaligverklaring geopend door kardinaal Francis George. In juni 2019 werd Tolton door paus Franciscus eerbiedwaardig verklaard.

In de katholieke kerk betekent ‘eerbiedwaardig verklaard’ dat een persoon officieel wordt erkend door de kerk als iemand die een deugdzaam en heilig leven heeft geleid en een rolmodel is voor anderen. Dit is een belangrijke stap in het proces van heiligverklaring, dat uit drie stappen bestaat: Eerbiedwaardig, Zalig en Heilig.

Na Augustus Tolton duurde het enige tijd voordat er meer zwarte priesters en bisschoppen kwamen in de Verenigde Staten. Tolton's baanbrekende werk opende echter de deur voor toekomstige generaties. Zijn voorbeeld inspireerde andere Afro-Amerikanen om het priesterschap na te streven, ondanks de uitdagingen en vooroordelen die ze tegenkwamen.

In de jaren na Tolton's dood zagen we een langzame maar gestage toename van het aantal zwarte priesters. Een van de meest prominente figuren was bisschop Harold Robert Perry, die in 1965 werd benoemd tot hulpbisschop van New Orleans. Hij was de eerste Afro-Amerikaanse bisschop in de 20e eeuw en speelde een belangrijke rol in de katholieke kerk.

Hoewel de vooruitgang traag was, heeft het werk van pioniers zoals Tolton en Perry de weg geëffend voor meer diversiteit en inclusie binnen de katholieke kerk.

Ik werd hierdoor wel nieuwsgierig, hoe het in Suriname is gegaan met de aanstelling van een zwarte katholieke priester. Wat ik heb kunnen vinden is dit:

De eerste zwarte katholieke priester in Suriname was Aloysius Zichem. Hij werd geboren op 29 september 1933 in Paramaribo en werd in 1960 tot priester gewijd. Later werd hij benoemd tot bisschop van Paramaribo in 1971, een positie die hij bekleedde tot zijn pensionering in 2003.

Bisschop Zichem speelde een belangrijke rol in de katholieke kerk in Suriname en was een voorvechter van sociale rechtvaardigheid en de rechten van de inheemse bevolking.

Wij waren in de Nederlandse kerkprovincie, waaronder ik Suriname dan ook maar heb gezet, ook niet erg snel in het aanstellen van een zwarte priester. Maar dit terzijde, het ging tenslotte om Augustus Tolton.

Met dank aan Wikipedia en AI als zoekbron.