Negentiende zondag door het jaar

Abraham op weg

In de vakantie trekken veel mensen weg uit hun vertrouwde omgeving. Dan lijken ze op Abraham uit de tweede lezing: ze vertoeven als vreemdelingen in een vreemd land, sommigen verblijven er zelfs in tenten.

Abraham, op weg naar het beloofde land, is beeld van de gelovige, die het niet bij het oude laat, maar die deze wereld van onrecht en geweld achter zich laat, op weg naar het koninkrijk van God. We hebben Paulus horen zeggen: Door zijn geloof ging Abraham toen hij geroepen werd, gehoorzaam op weg… (Hebr. 11:8). Bij het horen van deze zin haken we misschien af. Geloven is zo iets vaags, zo iets onredelijks, zou je kunnen denken. Je ziet niets en je hoort niets.

Schatten verzamelen voor jezelf, of je bezittingen verkopen

Toch is ons in de evangelielezing van vandaag een zichtbare weg gewezen. Op de vorige zondag hoorden we Jezus spreken over een rijke man die voor zichzelf schatten verzamelde en opsloeg in grote schuren. Hij zei tot zichzelf: Je hebt veel goederen in voorraad… Neem rust, eet, drink en vermaak je (Lc. 12:19). Vandaag horen we van een trouweloze dienaar die de knechten en dienstmeisjes slaat en zich te buiten gaat aan voedsel en drank. De fout van beiden is dat zij zich geen schat verwerven in de hemel, niet rijk zijn voor God, niet willen delen. Vandaag gaat het over het tegenovergestelde: je bezittingen verkopen en het geld aan de armen geven, voor jezelf een schat in de hemel maken.

Hemel is niet een ruimte buiten deze wereld en buiten deze tijd, een bepaalde plaats waar je zelf eens hoopt te komen en waar je je schat maar alvast naartoe brengt bij wijze van plaatsbespreking. De hemel is niet een plaats buiten de aarde en buiten de tijd, maar de ruimte van God. Deze ruimte heeft alles te maken met deze wereld hier en nu. Een schat in de hemel heeft te maken met gerechtigheid hier op aarde. Het betekent delen met anderen. Het is het tegendeel van de geboden van de consumptiemaatschappij: eten, drinken, vrolijk zijn, en niet meer dan dat.

RENTMEESTER

Hoe het wel zou moeten zijn blijkt uit het gedrag van de betrouwbare en verstandige rentmeester die de knechten van zijn heer op tijd het eten geeft dat hun toekomst (Lc. 12:42). Zich een schat verwerven in de hemel, rijk zijn bij God, betekent: delen, ieder het zijne geven, weten dat je geen eigenaar, maar beheerder en rentmeester bent. Een schat in de hemel betekent rechtvaardigheid voor iedereen, in Gods nieuwe wereld.

dienaar

Jezus heeft zelf het voorbeeld gegeven. Hij heeft het over goede knechten die hun heer opwachten en die direct opendoen wanneer hij aanklopt. Die goede en waakzame knechten hebben een goede heer, want hij zal zijn gordel omdoen en hen voor de maaltijd nodigen en hen bedienen. Hiermee wordt een beeld van Jezus gegeven, die heeft gezegd: wie is belangrijker: degene die aanligt of degene die bedient? Is het niet degene die aanligt? Maar ik ben in jullie midden als iemand die dient (Luc. 22:27). In het evangelie van Marcus zegt Jezus met evenveel woorden: de Mensenzoon is niet gekomen om gediend te worden, maar om te dienen (10:45).

Wanneer we het geloof zien als dienen, als delen, ieder het zijne geven, je niet als eigenaar gedragen, maar als beheerder en rentmeester, dan hebben wij een schat in de hemel, dan zijn wij rijk bij God, dan zijn wij evenals Abraham op weg, op weg naar het koninkrijk van God. Dan maken we dit rijk waar. Dit rijk is niet iets alleen maar voor later, in de hemel: het wordt nu al werkelijkheid, hier op aarde.