1e zondag Veertigdagentijd, jr. C

Broeders en zusters, we hoorden in de eerste lezing dat God het Joodse volk heeft bevrijd uit Egypte, waar ze als slaven moesten werken. De Heer heeft hen de vrijheid teruggegeven. In reactie daarop zegt Mozes dat het volk van God naar God toe zou moeten komen, zich voor Hem neerbuigen en de eerste vruchten van het land aan Hem zouden aanbieden. Feitelijk is dat het, wat wij hier doen als wij samenkomen om Eucharistie te vieren. Alles mogen we voor Hem neerleggen: onze zorgen om de situatie in de wereld, de oorlog in de Oekraïne of in het Midden-Oosten, onze eigen zorgen en ons smeken om bevrijding uit deze situaties. Maar ook de dingen waar we dankbaar voor zijn in ons leven: onze families en vrienden, de vrede in onze streken, het werk dat we voor Hem mogen doen.

In het Evangelie hoorden we hoe Jezus tot driemaal toe wordt verleid door de duivel om kwaad te doen. Hier is het overduidelijk dat het de duivel is die dat doet. Maar vaak gaat het geniepiger, zoals met de slang bij Adam en Eva. Al vanaf het begin van de schepping wordt de mens geconfronteerd met het kwaad in deze wereld. Mensen maken misbruik van hun macht. We zien de mensenrechtenschendingen de laatste tien jaar weer gebeuren in Europa, de vrijheid van meningsuiting in Rusland en het recht op een veilig bestaan in Oekraïne. De vraag is steeds: wijzen wij die schendingen af, of gaan we erin mee?

In het Evangelie brengt de duivel Jezus boven op de tempelpoort en zegt tot Hem: ‘als U de zoon van God bent, gooi uzelf dan naar beneden: de engelen zullen u wel opvangen’. Hier vraagt de duivel eigenlijk aan Jezus of Hij het wil opgeven, of Hij zichzelf wil vernietigen. Helaas zien we dat maar al te vaak, dat mensen zichzelf en anderen kwaad berokkenen door te ver te gaan, of het nu is door drank- of drugsgebruik, door in relaties de ander tegen te werken, door vriendschap en liefde op het spel te zetten. Jezus zegt dan ook: ‘Je moet de Heer uw God niet op de proef stellen’. God die liefde is, heeft ons vrijheid gegeven, maar wij moeten die vrijheid wel op een goede manier gebruiken.

De Veertigdagentijd is een tijd van reflectie en gebed, van matigheid en van daden van barmhartigheid. We kunnen kijken hoe wij zelf op onze eigen manier een bijdrage kunnen leveren aan meer rechtvaardigheid in onze wereld, bijvoorbeeld door aandacht te besteden aan mensen die ziek zijn of eenzaam, of die gebukt gaan onder ander kwaad.

Net als Jezus in de woestijn, staan wij dagelijks bloot aan allerlei verleidingen. Hoe moeilijk is het bijvoorbeeld in deze wereld verder te komen, zonder dat je daarbij je handen vuil maakt? Maar ook in het klein, in de omgang met mensen: hoe groot is niet de verleiding om met de woorden die je spreekt jezelf te verheffen en die ander in de schaduw te zetten? We zullen van tijd tot tijd fouten maken, dat is onvermijdelijk. Wat dat is nu eenmaal inherent aan onze zwakke menselijke natuur. Toch mogen we ook zelfs met onze fouten nog goed wegkomen bij onze lieve Heer. Als we het maar voor Hem neerleggen. Dat betekent natuurlijk wel dat we onze fouten eerst moeten toegeven. In dit jubeljaar zijn daar diverse gelegenheden voor: sommigen maken een pelgrimstocht naar Rome of naar de kathedraal van Haarlem of de co-kathedraal in Amsterdam of een van de andere jubileumplaatsen in ons bisdom, waar ook biechtgelegenheid en aanbidding zullen zijn, net als in onze eigen kerk.

Beste mensen, we zijn niet altijd volmaakt: niemand van ons. Daarom komen we hier: om ons neer te buigen voor God. Omdat we beseffen dat we maar gewone mensen zijn. En dat we afhankelijk zijn van de goedheid van God. Daar zijn deze veertig dagen voor: om ons dat weer in herinnering te brengen. We mogen echter gerust zijn: als wij ons hart voor God openen, dan is Hij bereid ons alles te geven wat we nodig hebben. Amen.