HomilyKrijtberg5de zondag in veertigdagentijd
I am the resurrection and the life
The author’s own translation · Ik ben de opstanding en het leven
The first reading and the Gospel deal with resurrection after death. In the first reading, the prophet Ezekiel speaks to his people in exile: the people are, as it were, dead, but they will come to life again, back in their own land. The Gospel reading also deals with death and resurrection: that of Lazarus. But this story also refers to the death and resurrection of Jesus himself. Right at the beginning of the Gospel, there is a reference to Mary who will anoint Jesus' feet with oil and dry them with her hair as a reference to the day of his burial (John 12:3, 7). The fact that Jesus remained where he was for another two days, and only left on the third day to his friend Lazarus in Bethany, also points to Jesus’ own story: on the third day he is raised from the dead, and then it is Easter.
The raising of Lazarus refers not only to the raising of Lazarus and that of Jesus himself, but also to the raising of every dead person, including us. The raising of Lazarus is one of the earliest motifs in Christian art. On early Christian sarcophagus reliefs and catacomb frescoes, we see the bandaged Lazarus standing upright in his tomb. Opposite him stands Christ, tapping the mummy on the head with his staff. Mary, Lazarus’s sister, lies at Jesus’ feet. This depiction expresses the expectation that there is life for the deceased in his sarcophagus or catacomb tomb.
The raising of Lazarus is, of course, the highlight of the story. But there is another highlight, namely the conversation between Jesus and Martha in the middle of the story. I want to elaborate on this conversation. A development takes place in this conversation. Two things happen. In the first place, there is a shift in time. The conversation begins with a discussion of the past: "Lord, If you had been here, my brother would not have died" (Martha). Then follows a reference to the future: "Your brother will rise again" (Jesus). "Martha said: I know he will rise again at the resurrection on the last day." But the conversation ends in the present tense: "I am the resurrection" (Jesus). There’s no point in dwelling on the past; postponing it until later is an escape from the present. The past is over, the future is uncertain, but the present is current, and Jesus has a message for that, a message for here and now.
Secondly, the subject of conversation changes. The conversation begins with Lazarus and his resurrection. But it ends as a dialogue between two people. It is no longer about someone else (Lazarus), nor is it about something else (the raising of Lazarus), but ultimately it is about Jesus and Martha themselves. Jesus says who he is: “I am the resurrection. Anyone who believes in me, even though that person dies, will live, and whoever lives and believes in me will never die. Do you believe this?” And Martha answers: “Yes, Lord, I believe that you are the Christ”. The faith that Martha professes is more than a word: it is also an act. When Martha says to Jesus: I believe in you, I am your disciple, she is also saying: I believe in your message, I’ll follow you, I want to do as you do.
The dialogue ends with Martha's surrender to faith. But what do life and death mean, as Jesus speaks of them? Life here does not have the obvious meaning of life sustained by eating, drinking, and sleeping. It means life that takes place on the interpersonal level. This life has to do with faith, trust, surrender, solidarity, responsibility, love. Just as there are two kinds of life, there are also two kinds of dying. On the one hand, the death that every human being must undergo, including Jesus. On the other hand, the true death, the spiritual death of the lonely egoist, who suffocates within himself.
The Gospel is also about our resurrection. It also wants to call us to life. We can identify with Martha. At the end of his Gospel, John writes to his readers that he has written down the signs that Jesus had performed (the raising of Lazarus was the last sign) so that you may believe… and believing this you may have life… “ (20:31). Martha is the image of every believer. Everyone who reads or hears the Gospel of John is called to become like Martha, to believe in Jesus, to follow him on his path. Then a new life begins, a life in which love and solidarity are central, a life of eternal value, a life that is just beginning.
We are currently living in a time of distrust, resentment, and revenge, and of thousands of refugees and deaths. How to break this spiral of violence and counter-violence, death and destruction? The Gospel shows us a way: believing in the way of Jesus, the way of dialogue, of listening to one another, of forgiveness and love. This is not an easy way. For Jesus and for many of his followers, this way meant death. But this death is not the real death, is not death in God's eyes. Life like Jesus cannot ultimately be broken. “Anyone who believes in me—that is to say, walks my way—even though that person dies, will live, and whoever lives and believes in me will never die.” Do we believe that?
Original text · Dutch
Ik ben de opstanding en het leven
De eerste lezing en het evangelie gaan over opstanding na de dood. In de eerste lezing spreekt de profeet Ezechiël tot zijn volk in ballingschap: het volk is als het ware dood, maar het zal weer tot leven komen, terug in eigen land. Ook de evangelielezing gaat over dood en opstandig: die van Lazarus. Maar dit verhaal slaat ook op de dood en opstanding van Jezus zelf. Meteen al in het begin van het evangelie wordt verwezen naar Maria die de voeten van Jezus met olie zal zalven en met haar haren zal afdrogen als verwijzing naar de dag van zijn begrafenis (Joh. 12:3.7). Ook het feit dat Jezus nog twee dagen bleef waar hij was, en pas op de derde dag vertrok naar zijn vriend Lazarus in Bethanië, verwijst naar Jezus’ eigen verhaal: op de derde dag wordt hij opgewekt uit de dood, dan is het Pasen.
De opwekking van Lazarus slaat niet alleen op de opwekking van Lazarus en die van Jezus zelf, maar ook op de opwekking van iedere dode, ook van ons. De opwekking van Lazarus is een van de vroegste motieven in de christelijke kunst. We zien op vroegchristelijke sarcofaagreliëfs en op catacombenfresco’s hoe de omzwachtelde Lazarus recht overeind staat in zijn grafhuisje. Tegenover hem staat Christus die met zijn staf de mummie op het hoofd tikt. Maria, de zus van Lazarus, ligt aan Jezus’ voeten. Met deze voorstelling wordt uitdrukking gegeven aan de verwachting dat er leven is voor de dode in zijn sarcofaag of catacombengraf.
De opwekking van Lazarus is natuurlijk het hoogtepunt van het verhaal. Maar er nog een hoogtepunt, namelijk het gesprek tussen Jezus en Marta midden in het verhaal. Op dit gesprek wil ik nader ingaan. In dit gesprek vindt een ontwikkeling plaats. Er gebeuren twee dingen. In de eerste plaats is er een verschuiving in de tijd. Het gesprek begint met een vergeefs nakaarten over het verleden: Als u hier was geweest, Heer, zou mijn broer niet gestorven zijn (Marta). Daarna volgt een verwijzing naar de toekomst: Je broer zal uit de dood opstaan (Jezus). Ja, zei Marta, ik weet dat hij bij de opstanding op de laatste dag zal opstaan. Maar het gesprek eindigt in de tegenwoordige tijd: Ik ben de opstanding en het leven
(Jezus). Nakaarten over het verleden heeft geen zin, uitstellen naar later is een vlucht uit het heden. Het verleden is voorbij, de toekomst is onbestemd, maar het heden is actueel, en daar heeft Jezus een boodschap voor, een boodschap voor hier en nu.
In de tweede plaats wisselt het onderwerp van gesprek. Het gesprek begint over Lazarus en zijn opstanding. Maar het eindigt als een dialoog tussen twee personen. Het gaat niet meer over iemand anders (Lazarus), het gaat ook niet meer over iets anders (de opwekking van Lazarus), maar het gaat ten slotte over Jezus en Marta zelf. Jezus zegt wie hij is: Ik ben de opstanding en het leven. Wie in mij gelooft zal leven, ook wanneer hij sterft, en ieder die leeft en in mijn gelooft zal nooit sterven. Geloof je dat? En Marta antwoordt: Ja, Heer, ik geloof dat u de Messias bent. De dialoog eindigt met de geloofsovergave van Marta. Het geloof dat Marta belijdt is meer dan een woord: het is ook een daad. Wanneer Marta tegen Jezus zegt: ik geloof in u, ik ben uw leerling, dan zegt zij tevens: ik volg u na metterdaad.
Dubbele betekenis van leven en dood Wat betekenen leven en dood waar Jezus het over heeft? Leven heeft hier niet de voor de hand liggende betekenis van leven dat wordt onderhouden door eten, drinken en slapen. Het betekent leven dat zich afspeelt op het interpersoonlijke vlak. Dit leven heeft te maken met geloof, vertrouwen, overgave, solidariteit, verantwoordelijkheid, liefde. En zoals er twee soorten van leven zijn, zijn er ook twee soorten van sterven. Aan de ene kant de dood die iedere mens moet ondergaan, ook Jezus. Aan de andere kant de eigenlijke dood, de geestelijke dood van de eenzame egoïst, die in zichzelf verstikt. Onze opstanding
Het evangelie gaat ook over onze opstanding. Het wil ook óns oproepen tot leven. Wij kunnen ons identificeren met Marta. Op het einde van zijn evangelie schrijft Johannes aan zijn lezers dat hij de tekenen die Jezus had verricht (de opwekking van Lazarus was het laatste teken) heeft neergeschreven opdat u gelooft… en opdat u door te geloven leeft... (20:31). Marta is het beeld van iedere gelovige. Ieder die het evangelie van Johannes leest of hoort wordt opgeroepen om te worden als Marta, om te geloven in Jezus, om hem te volgen op zijn weg. Dan begint een nieuw leven, een leven waarin liefde en solidariteit centraal staan, een leven dat van eeuwige waarde is, een leven dat nu al begint.
We leven momenteel in een tijd van wantrouwen, wrok en wraak, en van duizenden vluchtelingen en doden. Hoe deze spiraal van geweld en tegengeweld, dood en verderf te doorbreken? Het evangelie wijst ons een weg: geloven in de weg van Jezus, de weg van het gesprek, van luisteren naar elkaar, van vergeving en liefde. Dit is geen gemakkelijke weg. Deze weg betekende voor Jezus en voor vele van zijn volgelingen de dood. Maar deze dood is niet de echte dood, is geen dood in Gods ogen. Leven als Jezus kan uiteindelijk niet stuk. Wie in mij gelooft – dat wil zeggen wie mijn weg gaat - zal leven, ook wanneer hij sterft, en ieder die in mij gelooft zal nooit meer sterven. Geloof je dat? Dit zei Jezus tegen Marta. Marta antwoordde: Ja, ik geloof. Geloven wij dit ook?
Open the PDF · p. 1 ↗From: homily sheet · 22 March 2026
Full text, reproduced with the parish’s permission. (PDF, 3 pages)
Sources
English: PDF ↗