HomilyKrijtbergKerstmis
The word became flesh
Automatic translation, independently checked · Het woord is mens geworden
Christmas means: warmth and light in the middle of the cold winter night, expectation and hope when the days are short and the nights long, a looking forward to a new beginning while the year draws to a close. The midnight Mass in particular evokes this kind of associations in us. The Gospel of the midnight Mass is about the child, wrapped in swaddling clothes and lying in the manger, and about the song of the angels: Glory to God in the highest heaven and peace on earth to all those He loves (Lk. 2:14). This Gospel is accessible to everyone. Who is not moved to tenderness by a defenseless child? Everyone wants peace, everyone is at times of good will.
The daytime Mass lacks the romance of the night. The cold winter light cannot compete with the candles in the night. And the Gospel of the daytime Mass too – the beginning of John's Gospel – perhaps appeals to us less, even though the word 'light' occurs seven times in it. It is a difficult, abstract Gospel. It has been said that it lies like a sphinx at the entrance to John's Gospel, and that it gives up its secrets with difficulty.
Yet John says the same about the birth of Jesus as the other evangelists, but he does it in his own way, as a theologian, one might say. The Eastern churches call John the 'theologian' and depict him as an old man with a long beard. Yet you may wonder whether the reading from John we have just heard is theology at all. There are biblical scholars who say that John used an existing hymn. So not abstract theological language, but poetic imagery. No doctrine is expounded; rather, a song is sung. You sing a song when you are filled with something, when you want to affirm something, when you stand behind something, just as you sing a Christmas carol when you believe in peace.
What kind of song is it that John sings? It has been described as the 'hymn of the Word'. This word occurs seven times in today's Gospel. It begins with it: In the beginning was the Word, the Word was with God, and the Word was God. And further on we hear: The Word became flesh and dwelt among us.
'Word', logos in Greek, is a loaded Biblical concept. In the creation story God six times speaks a creative word: God said, 'Let there be light,' and there was light, and so on. John's Gospel also begins with God's creative word: without the Word nothing was made that exists (v. 3).
But with creation God's work is not yet finished. It still has to be completed. God's Word keeps speaking. For besides being creative, it also gives direction. The ten commandments are also called the decalogue, the 'ten words'. These ten words give shape to life, determine its direction. These words help man to become himself. The Word also speaks through the prophets. We constantly hear them say: 'thus says the Lord...' God's word warns, calls to action and points the way. The prophets speak directing words by keeping alive the vision of a new heaven and a new earth, a world of justice and peace, a world according to God's intentions. All these meanings resonate in John. The hymn of the Logos sings the line of life and the meaning of existence. It sings of God who calls man to life, calls him back when necessary, and continues to accompany him.
When John sings the hymn of the Logos, he sings of Jesus, the human being as intended by God at creation. The vision of the prophets takes on personal form in Jesus. In the human being Jesus the evangelist John recognized God's revealing word, the verbalization and embodiment of meaningful life. John's Christmas message is that the divine Logos became flesh (v. 14).
No one has ever seen God, John says (1:18). We have only the reality around us. We have only ourselves and each other. What matters is how we see this reality and how we deal with it.
Do we see our life only as a series of obligations, as a struggle for existence, as a career? Do we see others only as customers or competitors? How do we place failure, illness, injustice, war? Is our life determined by chance or is there a line in it? No one from outside tells us where we must go. There are no beings between heaven and earth who can steer us. There are, however, people who are upright and faithful, people who do not repay evil with evil. There is, however, a desire in us to be like that too. There are also the words of Scripture, of the prophets, of the Gospel. Finally there is a son of man in whom a number of people see God's intentions realized. The Word became flesh, John sings. Let us sing with John the hymn of the Logos, in the expectation that the Christmas child will also show us the way to the God of peace, to ourselves and to one another.
Original text · Dutch
Het woord is mens geworden
Kerstmis betekent: warmte en licht midden in de koude winternacht, verwachting en hoop wanneer de dagen kort zijn en de nachten lang, een uitzien naar een nieuw begin terwijl het jaar ten einde loopt. Vooral de nachtmis roept dit soort associaties bij ons op. Het evangelie van de nachtmis gaat over het kind, gewikkeld in doeken en neerliggend in de kribbe en over het lied van de engelen: Eer aan God in de hoogste hemel en vrede op aarde voor alle mensen die Hij liefheeft (Lc. 2:14). Dit evangelie is toegankelijk voor iedereen. Wie laat zich niet vertederen door een weerloos kind? Iedereen wil wel vrede, iedereen is wel eens van goede wil.
De dagmis mist de romantiek van de nacht. Het koude winterlicht kan niet concurreren met de kaarsen in de nacht. En ook het evangelie van de dagmis – het begin van het Johannesevangelie - spreekt ons misschien minder aan, al komt er zeven keer het woord 'licht' in voor. Het is een moeilijk, abstract evangelie. Er is ooit gezegd dat het als een sfinx ligt aan de ingang van het Johannesevangelie, en dat het zijn geheimen moeilijk prijsgeeft.
Toch zegt Johannes over de geboorte van Jezus hetzelfde als de overige evangelisten, maar hij doet het op zijn manier, als theoloog zou je zeggen. De Oosterse kerken noemen Johannes de 'theoloog' en beelden hem af als een oude man met een lange baard. Toch kun je je afvragen of de lezing uit Johannes die we zojuist hebben gehoord, wel theologie is. Er zijn Bijbelgeleerden die zeggen dat Johannes een bestaand lied heeft gebruikt. Dus geen abstracte theologentaal, maar poëtische beeldtaal. Er wordt geen leerstuk uitgelegd, maar er wordt gezongen. Een lied zing je wanneer je ergens vol van bent, wanneer je iets wilt beamen, wanneer je ergens achter staat, zoals je een kerstlied zingt je wanneer je gelooft in vrede.
Wat is het voor een lied dat Johannes zingt? Het is wel omschreven als het 'lied van het Woord'. Zeven keer komt dit woord voor in het evangelie van vandaag. Het begint ermee: In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. En verderop horen we: Het Woord is mens geworden en heeft in ons midden gewoond.
'Woord', logos in het Grieks, is een geladen Bijbels begrip. In het scheppingsverhaal spreekt God zesmaal een scheppend woord: God zei: ‘Laat er licht zijn,’ en er was licht, enzovoort. Ook het Johannes-evangelie begint met Gods scheppend woord: zonder het Woord is niets ontstaan van wat bestaat (v. 3).
Maar met de schepping is Gods creatie nog niet af. Die moet nog worden voltooid. Gods Woord blijft spreken. Want behalve scheppend is het ook richtinggevend. De tien geboden worden ook wel de decaloog, de ‘tien woorden’ genoemd. Deze tien woorden geven vorm aan het leven, bepalen er de richting van. Deze woorden helpen de mens om zichzelf te worden. Ook via de profeten spreekt het Woord. We horen hen voortdurend zeggen: 'zo spreekt de Heer...' Gods woord waarschuwt, wekt op en wijst de weg. De profeten spreken richtinggevende woorden door het visioen van een nieuwe hemel en een nieuwe aarde levend te houden, een wereld van gerechtigheid en vrede, een wereld volgens Gods bedoelingen. Al deze betekenissen klinken bij Johannes door. Het lied van de Logos bezingt de lijn van het leven en de zin van het bestaan. Het bezingt God die de mens tot leven roept, hem zo nodig terugroept, en hem blijft begeleiden.
Wanneer Johannes de hymne van de Logos zingt, bezingt hij Jezus, de mens zoals door God bij de schepping bedoeld. Het visioen van de profeten neemt in Jezus persoonlijke gestalte aan. In de mens Jezus heeft de evangelist Johannes Gods openbarend woord herkend, de verwoording en verbeelding van zinvol leven. De kerstboodschap van Johannes luidt dat de goddelijke Logos mens is geworden (v. 14).
Niemand heeft ooit God gezien zegt Johannes (1:18). We hebben alleen maar de werkelijkheid om ons heen. We hebben alleen maar onszelf en elkaar. Het gaat er maar om, hoe wij deze werkelijkheid zien en hoe wij ermee omgaan.
Zien we ons leven alleen maar als een serie verplichtingen, als een strijd om het bestaan, als een carrière? Zien wij de anderen alleen maar als klanten of concurrenten? Hoe plaatsen we mislukking, ziekte, onrecht, oorlog? Wordt ons leven door toeval bepaald of zit er een lijn in? Niemand van buiten zegt ons waar we heen moeten. Er zijn geen wezens tussen hemel en aarde die ons kunnen sturen. Wel zijn er mensen die integer zijn en trouw, mensen die niet kwaad met kwaad vergelden. Wel is er een verlangen in ons om ook zo te zijn. Ook zijn er de woorden van de Schrift, van de profeten, van het evangelie. Ten slotte is er een mensenkind in wie een aantal mensen Gods bedoelingen zien gerealiseerd. Het Woord is mens geworden, zingt Johannes. Zingen wij met Johannes het lied van de Logos, in de verwachting dat het kerstkind ook ons de weg zal wijzen naar de God van de vrede, naar onszelf en naar elkaar.
Open the PDF · p. 1 ↗From: homily sheet · 25 December 2024
Full text, reproduced with the parish’s permission. (PDF, 3 pages)